Mniejsza wypłata w grudniu? Wyjaśniamy, co się stało!

Grudniowy szok na kontach. Dlaczego Twoja wypłata jest niższa niż zwykle?

Grudzień to dla większości z nas czas wzmożonych wydatków świątecznych. Tymczasem tysiące pracowników w całej Polsce przeżyło właśnie niemiłe zaskoczenie: przelew z wynagrodzeniem za listopad (lub zaliczka na grudzień) jest wyraźnie niższy niż ten z października czy września. W sieci zawrzało, a działy kadr są zasypywane pytaniami. Czy to błąd systemu? Niestety nie – to efekt kilku mechanizmów podatkowych, które kumulują się właśnie pod koniec roku.

1. Przekroczenie progu podatkowego (32%)

To najczęstsza przyczyna „chudszych” przelewów w końcówce roku, która dotyka osoby zarabiające powyżej średniej krajowej.

• Mechanizm: Jeśli Twoje skumulowane dochody od początku roku przekroczyły próg 120 000 zł, Twój pracodawca musiał zacząć pobierać wyższy podatek dochodowy.

• Skutek: Zamiast dotychczasowych 12%, od nadwyżki odprowadzane jest aż 32% podatku. W praktyce oznacza to, że na rękę otrzymujesz o kilkanaście procent mniej pieniędzy niż w miesiącach letnich.

2. Pułapka składki emerytalno-rentowej (30-krotność)

Paradoksalnie, osoby o bardzo wysokich zarobkach mogły odczuć spadek wypłaty już wcześniej, ale w grudniu mechanizm ten uderza rykoszetem w budżety domowe. Po przekroczeniu tzw. limitu 30-krotności, przestajemy płacić składki ZUS, co zwiększa pensję netto jesienią. Jeśli jednak w grudniu wypłacono premię roczną lub „trzynastkę”, wysoka zaliczka na podatek od tych dodatków może sprawić, że ostateczna kwota „na rękę” jest rozczarowująca.

3. Brak ulg i rozliczenie premii

Grudzień to miesiąc premii świątecznych. Wiele osób zapomina, że premia jest opodatkowana tak samo jak pensja. Jeśli Twoja premia „wepchnęła” Cię w wyższy próg podatkowy dokładnie w grudniu, podatek od całości dochodów w tym miesiącu zostanie naliczony według wyższej stawki.

4. Błędy w Polskim Ładzie i kwota wolna

Dla osób zarabiających najniższą krajową lub niewiele powyżej, mniejsze wpływy mogą wynikać z faktu, że limit kwoty wolnej od podatku (30 000 zł) został już w pełni wykorzystany w poprzednich miesiącach. Przez większą część roku tacy pracownicy nie płacili podatku wcale, a w grudniu – po przekroczeniu limitu – fiskus upomniał się o swoje.

Co możesz zrobić?

Niestety, na ten moment niewiele – system podatkowy działa automatycznie. Pocieszeniem może być fakt, że:

1. Zwrot podatku: Jeśli nadpłata była zbyt wysoka, odzyskasz ją po złożeniu zeznania PIT w 2026 roku.

2. Nowy rok, nowy limit: Już od stycznia Twoja wypłata wróci do normy (a nawet może być wyższa ze względu na planowaną waloryzację płacy minimalnej i progów).

Photo by Alexander Mils on Unsplash