Kryzys demograficzny w Polsce 2026: Rekordowo niska liczba urodzeń

Zapaść demograficzna w Polsce. Rok 2026 przynosi nowe rekordy ujemne

Polska znalazła się w najtrudniejszym momencie demograficznym od czasów II wojny światowej. Dane podsumowujące rok 2025 oraz pierwsze statystyki ze stycznia 2026 roku nie pozostawiają złudzeń: liczba urodzeń wciąż spada, a społeczeństwo starzeje się w tempie najszybszym w Europie. To już nie tylko statystyka, ale realne zagrożenie dla systemu emerytalnego i gospodarki.

1. Rekordowo niska liczba urodzeń

W 2025 roku liczba urodzeń w Polsce spadła poniżej psychologicznej bariery 250 tysięcy. Dla porównania, jeszcze w 2017 roku było to blisko 400 tysięcy.

Kluczowe wskaźniki:

• Współczynnik dzietności: Obecnie oscyluje wokół poziomu 1,15–1,18, podczas gdy zastępowalność pokoleń gwarantuje dopiero wynik 2,1.

• Liczba zgonów: Choć po pandemii ustabilizowała się, nadal znacząco przewyższa liczbę urodzeń, co generuje ujemny przyrost naturalny (tzw. ubytek naturalny).

---

2. Przyczyny kryzysu – dlaczego Polacy nie mają dzieci?

Eksperci wskazują, że problem jest wielowymiarowy i nie zależy wyłącznie od wsparcia finansowego państwa.

• Zmiana modelu życia: Polki i Polacy coraz później decydują się na pierwsze dziecko (średnia wieku to już blisko 30 lat).

• Problemy mieszkaniowe: Wysokie ceny nieruchomości i niska dostępność kredytów w 2025/2026 roku utrudniają młodym ludziom usamodzielnienie się.

• Niestabilność ekonomiczna: Wysokie koszty życia sprawiają, że drugie i kolejne dziecko postrzegane jest jako ogromne obciążenie finansowe.

• Lęk o przyszłość: Niepewna sytuacja geopolityczna i zmiany klimatyczne wpływają na decyzje prokreacyjne młodszego pokolenia.

---

3. Skutki dla gospodarki i emerytur

Kryzys demograficzny bezpośrednio uderza w strukturę państwa. W 2026 roku coraz wyraźniej widać:

1. Braki na rynku pracy: Firmy mają coraz większy problem ze znalezieniem młodych pracowników, co wymusza automatyzację oraz zwiększoną imigrację zarobkową.

2. Obciążenie systemu ZUS: Coraz mniejsza liczba pracujących musi finansować świadczenia dla coraz liczniejszej grupy emerytów.

3. Kryzys w szkolnictwie: Likwidacja kolejnych klas w mniejszych miejscowościach staje się koniecznością.

Rok	Liczba urodzeń (szacunek)	Zmiana trendu
2010	413 tys.	Stabilizacja
2017	402 tys.	Wzrost (programy socjalne)
2023	272 tys.	Gwałtowny spadek
2025	245 tys.	Historyczne minimum

---

Czy można odwrócić ten trend?

Rządowe programy wsparcia w 2026 roku koncentrują się już nie tylko na gotówce (jak 800+), ale na budowie żłobków, wsparciu powrotu matek na rynek pracy (program „Aktywny Rodzic”) oraz poprawie standardów opieki okołoporodowej. Mimo to, demografowie ostrzegają, że zmiany kulturowe są na tyle głębokie, iż powrót do wysokiej dzietności w najbliższej dekadzie jest mało prawdopodobny.

Photo by Timon Studler on Unsplash