Przełom Jamesa Webba: Woda i metan na „Superziemi”! Dane 2026

Nowy adres w kosmosie? James Webb wykrywa „biochemiczne Trio” na odległej Superziemi

Podczas gdy my na Ziemi zajmujemy się niedzielnym odpoczynkiem, Teleskop Jamesa Webba (JWST) przesłał dane, które zelektryzowały środowisko astrobiologów. Obiektem badań była LHS 1140 b – planeta typu „Superziemia”, krążąca wokół czerwonego karła w gwiazdozbiorze Wieloryba. Najnowsze analizy spektroskopowe jej atmosfery wykazały obecność składników, które są kluczowe dla istnienia życia, jakie znamy.

Woda, metan i dwutlenek węgla – dlaczego to tak ważne?

Dzięki precyzyjnym instrumentom (NIRSpec), Webb „zajrzał” przez grubą warstwę chmur planety i potwierdził obecność pary wodnej oraz metanu. To połączenie jest niezwykle rzadkie i w nauce nazywane bywa „biochemicznym uściskiem dłoni”.

• Woda: Sugeruje, że planeta może posiadać stabilne oceany pod warstwą lodu lub na swojej powierzchni (w tzw. punkcie podgwiezdnym).

• Metan ($CH_4$): Na Ziemi metan jest produkowany głównie przez organizmy żywe. Choć może powstawać w procesach geologicznych, jego obecność obok pary wodnej znacznie zwiększa prawdopodobieństwo procesów biologicznych.

• Superziemia: Planeta jest około 1,7 raza większa od Ziemi, co czyni ją idealnym kandydatem na świat skalisty z gęstą atmosferą, zdolną do podtrzymania ciepła.

LHS 1140 b: Czy tam można mieszkać?

Planeta znajduje się w samym sercu ekosfery (habitable zone), czyli w takiej odległości od swojej gwiazdy, która pozwala na występowanie wody w stanie ciekłym.

– Nie mówimy jeszcze o odkryciu obcych, ale znaleźliśmy ich potencjalny adres. LHS 1140 b to obecnie najlepiej rokujący obiekt do badań nad życiem poza Układem Słonecznym – komentuje dr Sarah Pearson z zespołu operacyjnego JWST.

Co dalej? Webb nie zwalnia tempa

Dane z 8 lutego 2026 roku to dopiero początek. W nadchodzących miesiącach teleskop przeprowadzi tzw. „obserwacje fazowe”, które pozwolą sprawdzić, czy planeta posiada stabilny cykl dobowy i jak rozkłada się temperatura na jej powierzchni. Naukowcy szukają teraz śladów tlenu i azotu, które byłyby ostatecznym potwierdzeniem atmosfery sprzyjającej życiu.

Czym jest „Superziemia”?

Dla przypomnienia – to klasa planet większych od naszej Ziemi, ale znacznie mniejszych od gazowych olbrzymów takich jak Neptun czy Uran. LHS 1140 b jest fascynująca, ponieważ mimo krążenia wokół czerwonego karła (gwiazdy chłodniejszej od Słońca), wydaje się być wyjątkowo spokojna i wolna od niszczycielskiego promieniowania, które często sterylizuje inne bliskie układy.

Photo by NASA on Unsplash